BṚHADĀRAṆYAKA UPANISHAD · 4.1.6

यद् एव ते कश्चिद् अब्रवीत् तच् छृणवामेति ।
अब्रवीन् मे सत्यकामो जाबालः -- मनो वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमान् आचार्यवान् ब्रूयात् तथा तज् जाबालो ऽब्रवीन् मनो वै ब्रह्मेति ।
अमनसो हि किं स्याद् इति ।
अब्रवीत् तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मे ऽब्रवीद् इति ।
एकपाद् वा एतत् सम्राड् इति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञावल्क्य ।
मन एवायतनम् आकाशः प्रतिष्ठानन्द इत्य् एनद् उपासीत ।
कानन्दता याज्ञवल्क्य ।
मन एव सम्राड् इति होवाच मनसा वै सम्राट् स्त्रियम् अभि हार्यति तस्यां प्रतिरूपः पुत्रो जायते ।
स आनन्दः ।
मनो वै सम्राट् परमं ब्रह्म ।
नैनं मनो जहाति ।
सर्वाण्य् एनं भूतान्य् अभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवान् अप्येति ।
य एवं विद्वान् एतद् उपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः -- पिता मे ऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥

yad eva te kaścid abravīt tac chṛṇavāmeti ।
abravīn me satyakāmo jābālaḥ -- mano vai brahmeti ।
yathā mātṛmān pitṛmān ācāryavān brūyāt tathā taj jābālo ’bravīn mano vai brahmeti ।
amanaso hi kiṃ syād iti ।
abravīt tu te tasyāyatanaṃ pratiṣṭhām ।
na me ’bravīd iti ।
ekapād vā etat samrāḍ iti ।
sa vai no brūhi yājñāvalkya ।
mana evāyatanam ākāśaḥ pratiṣṭhānanda ity enad upāsīta ।
kānandatā yājñavalkya ।
mana eva samrāḍ iti hovāca manasā vai samrāṭ striyam abhi hāryati tasyāṃ pratirūpaḥ putro jāyate ।
sa ānandaḥ ।
mano vai samrāṭ paramaṃ brahma ।
nainaṃ mano jahāti ।
sarvāṇy enaṃ bhūtāny abhikṣaranti ।
devo bhūtvā devān apyeti ।
ya evaṃ vidvān etad upāste ।
hastyṛṣabhaṃ sahasraṃ dadāmīti hovāca janako vaidehaḥ ।
sa hovāca yājñavalkyaḥ -- pitā me ’manyata nānanuśiṣya hareteti ॥

Yâgñavalkya said: 'Let us hear what anybody may have told you.' Ganaka Vaideha replied: 'Satyakâma Gâbâla told me that mind (manas) is Brahman.' Yâgñavalkya said: 'As one who had (the benefit of a good) father, mother, and teacher might tell, so did Satyakâma Gâbâla tell you that mind is Brahman; for what is the use of a person without mind? But did he tell you the body and the resting-place of that Brahman?' Ganaka Vaideha said: 'He did not tell me.' Yâgñavalkya said: 'Your Majesty, this (Brahman) stands on one leg only.' Ganaka Vaideha said: 'Then tell me, Yâgñavalkya.' Yâgñavalkya said: 'Mind itself is its body, ether its place, and we should worship it as bliss.' Ganaka Vaideha said: 'What is the nature of bliss?' Yâgñavalkya replied: 'Your Majesty, mind itself; for with the mind does a man desire a woman, and a like son is born of her, and he is bliss. Mind indeed, O King, is the Highest Brahman. Mind does not desert him who worships that (Brahman) with such knowledge, all creatures approach him, and having become a god, he goes to the gods.' Ganaka Vaideha said: 'I shall give you (for this) a thousand cows with a bull as big as an elephant.' Yâgñavalkya said: 'My father was of opinion that one should not accept a reward without having fully instructed a pupil.'

F. Max Müller · The Upanishads, Sacred Books of the East 15 (1884)